سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سالهای اخیر توسط تعدادی از کشورهای جهان و نهادهای بینالمللی در فهرست سازمانهای تروریستی قرار گرفته است. تصمیم اتحادیه اروپا برای اضافه کردن سپاه به فهرست سازمانهای تروریستی این قاره، اقدامی بیسابقه به شمار میرود که در واکنش به سرکوب خشونتآمیز معترضان در ایران اتخاذ شد. این نخستین بار است که اتحادیه اروپا یک نهاد نظامی وابسته به یک دولت را در چنین فهرستی قرار میدهد.
ایالات متحده آمریکا اولین کشور بود که در آوریل ۲۰۱۹ کل سپاه پاسداران را بهعنوان «سازمان تروریستی خارجی» در فهرست افتیآو (FTO) قرار داد. این اقدام پیامدهای حقوقی و اقتصادی گستردهای برای شهروندان و شرکتهای آمریکایی و حتی شرکتها و نهادهای خارجی داشت و جرمانگاری حمایت مالی و مادی از سپاه را شامل میشد. پیش از آن، برخی شاخههای سپاه مانند نیروی قدس و برخی فرماندهان آن تحت تحریم یا محدودیتهای ملی قرار گرفته بودند.
عربستان سعودی و بحرین در اکتبر ۲۰۱۸ سپاه را در فهرستهای ملی تروریستی خود قرار دادند و دلیل آن را حمایت این نهاد از گروههای مسلح در یمن، عراق، سوریه و بحرین اعلام کردند. این تصمیمها محدود به قوانین داخلی بود و پیامدهای فرامرزی افتیآو آمریکا را نداشتند، اما نشاندهنده تمرکز منطقهای بر فعالیتهای سپاه بود.
کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ کل سپاه را تحت قوانین داخلی خود در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد. این تصمیم کانادا تحت فشار خانوادههای قربانیان پرواز هواپیمای اوکراینی ساقط شده توسط سپاه (پرواز PS۷۵۲ ) اتخاذ شد و پیامدهایی شامل مسدودسازی داراییها و پیگرد قانونی را به همراه داشت.
در آمریکای لاتین نیز پاراگوئه و اکوادور در ۲۰۲۵ سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دادند. پاراگوئه در آوریل ۲۰۲۵ کل سپاه را سازمان تروریستی اعلام کرد، و اکوادور در سپتامبر ۲۰۲۵، سپاه را، همراه با حماس و حزبالله، تهدیدی علیه امنیت و حاکمیت کشور خود معرفی کرد.
استرالیا در نوامبر ۲۰۲۵، سپاه پاسداران را در چارچوب قوانین امنیت ملی خود در فهرست نهادهای تروریستی قرار داد و هرگونه همکاری یا حمایت از آن را جرم تلقی کرد. این اقدام در واکنش به ارزیابیهای اطلاعاتی و تهدیدهای مرتبط با فعالیتهای خشونتآمیز و نفوذ شبکههای سپاه اتخاذ شد.
آرژانتین در ژانویه ۲۰۲۶ نیروی قدس سپاه پاسداران را در فهرست ملی مبارزه با تروریسم خود قرار داد. این تصمیم بر اساس ارزیابیهای قضایی و اطلاعاتی درباره پروندههای تروریستی قدیمی در این کشور از جمله حملات به سفارت اسرائیل و مرکز یهودیان در دهه ۱۹۹۰ اتخاذ شد و تنها بازوی برونمرزی و عملیاتی سپاه را هدف گرفت.
به این ترتیب، کشورهای آمریکا، کانادا، اتحادیه اروپا، عربستان سعودی، بحرین، استرالیا، پاراگوئه، اکوادور و آرژانتین در سالهای اخیر سپاه پاسداران یا شاخههای آن را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دادهاند. این فهرستگذاریها علاوه بر اثرگذاری سیاسی، پیامدهای حقوقی و اقتصادی گستردهای برای ایران و نهادهای وابسته به سپاه به همراه داشته است.
