مطبوعات بینالمللی گزارش دادهاند در حالی که آمریکا با طولانیترین تعطیلی دولتی تاریخ خود دستوپنجه نرم میکند، توانایی کاخ سفید برای مدیریت بحرانهای بینالمللی رو به کاهش گذاشته است.
همزمان، آژانس بینالمللی انرژی اتمی از کاهش سطح همکاری ایران با بازرسان سازمان ملل و احتمال تشدید تنشهای هستهای خبر داده است.
بحران در پایتخت آمریکا
به گزارش «مرکز مطالعات خاورمیانه»، تعطیلی گسترده دولت فدرال که وارد طولانیترین دوره خود در تاریخ آمریکا شده، قدرت اجرایی دولت دونالد ترامپ را در عرصههای داخلی و خارجی بهشدت محدود کرده است.
با وجود پیروزیهای محلی جمهوریخواهان در چند ایالت، نارضایتی عمومی از سیاستهای ترامپ افزایش یافته و مخالفت کنگره با برنامههای اقتصادی و سیاست خارجی او به بنبست سیاسی منجر شده است.
ترامپ پس از سفر اخیر خود به آسیا از «آتشبس موقت» با چین در جنگ تجاری خبر داد، اما کارشناسان میگویند مسائل اساسی همچنان لاینحل مانده و برتری تکنولوژیک چین در صنایع راهبردی مانند نیمههادیها و باتریها باعث نگرانی بیشتر واشنگتن شده است.
همزمان، کاخ سفید تهدیدهای خود را علیه چند کشور در آمریکای لاتین و آفریقا افزایش داده است؛ از تهدید به مداخله نظامی در ونزوئلا تا هشدارهای تند علیه نیجریه بهدلیل گزارشهای مربوط به نقض حقوق اقلیتهای مسیحی.
سفرهای دیپلماتیک در سایه بحران
طبق گزارشها، قرار است دو چهره مهم منطقه خاورمیانه، احمد الشرع (۱۰ نوامبر) و محمد بن سلمان (۱۷ نوامبر)، در واشنگتن با ترامپ دیدار کنند. محور این گفتوگوها رفع تحریمهای سوریه و تقویت همکاریهای امنیتی و اقتصادی میان واشنگتن و ریاض خواهد بود.
با این حال، ناظران معتقدند که در شرایط فعلی، پیشرفت جدی در مسیر عادیسازی روابط سعودی – اسرائیلی یا روند گذار سیاسی در سوریه بعید به نظر میرسد.
هشدار آژانس انرژی اتمی به تهران
در همین زمینه، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در گفتوگویی با روزنامه «فایننشال تایمز» هشدار داد که همکاری ایران با بازرسان سازمان ملل «ناکافی» است و اگر این روند ادامه یابد، ممکن است تنش با غرب افزایش یابد.
به گفته گروسی، از زمان آغاز جنگ ایران و اسرائیل در ژوئن گذشته، آژانس ۱۲ بازرسی در خاک ایران انجام داده اما همچنان اجازه ورود به سایتهای حساس فوردو، نطنز و اصفهان را ندارد. او همچنین گفت سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد همچنان نامشخص است.
مقامهای ایرانی ادعا کردهاند که فعالیتی در سایتهای هدف حملات آمریکا صورت نگرفته است، اما گروسی تأکید کرده که همین سطح از غنیسازی بهخودیخود نگرانکننده است و ایران نمیتواند در حالی که تعهدات نظارتی خود را انجام نمیدهد، ادعای پایبندی به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای را داشته باشد.
گروسی افزود که فعلاً موضوع ایران به شورای امنیت ارجاع داده نمیشود، اما خواستار «بهبود فوری و واقعی همکاری تهران با آژانس» شد.
