در حالی که تنشهای ژئوپولیتیکی در عرصه بینالمللی رو به افزایش است، ایران کریدور زنگزور را تهدیدی وجودی برای نفوذ خود میداند، اروپا سرعت گسترش صنایع نظامی را سهبرابر کرده و دونالد ترامپ با مواضعش پیش از دیدار با ولادیمیر پوتین، نگرانی متحدانش را برانگیخته است.
ایران و کریدور زنگزور؛ نگرانی از تغییر توازن قدرت در قفقاز جنوبی
به گزارش روزنامه «جروزالم پست»، توافق صلح اخیر میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان که با میانجیگری ایالات متحده آمریکا انجام شد و حق توسعه انحصاری کریدور زنگزور را برای ۹۹ سال به آذربایجان میدهد، خشم شدید تهران را برانگیخته است. این کریدور، که آذربایجان را از طریق جنوب ارمنستان به جمهوری خودمختار نخجوان متصل میکند، از قلمرو ایران و روسیه عبور نمیکند؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، نفوذ اقتصادی و راهبردی ایران در قفقاز جنوبی را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد. تهران این منطقه را بخشی از حوزه نفوذ حیاتی خود میداند.
مقامهای ایرانی، از جمله علیاکبر ولایتی مشاور رهبر جمهوری اسلامی ایران، تهدید کردهاند که حتی بدون همراهی مسکو، مانع اجرای این پروژه خواهند شد. فرماندهان سپاه پاسداران رژیم ایران نیز رهبران ارمنستان و جمهوری آذربایجان را به ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهوری اوکراین تشبیه کرده و هشدار دادهاند که تحریک قدرتهایی چون ایران، روسیه، چین و هند پیامدهای خطرناکی خواهد داشت.
«روزنامه کیهان» نزدیک به دفتر رهبر جمهوری اسلامی پا را فراتر گذاشته و پیشنهاد داده است که ایران عبور کشتیهای آمریکایی و اسرائیلی از تنگه هرمز را ممنوع کند؛ اقدامی که میتواند به عنوان اهرم فشار اقتصادی در سطح جهانی به کار رود. این روزنامه تأکید کرده است که کریدور زنگزور صرفاً یک طرح اقتصادی نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد کلان غرب برای محدود کردن نفوذ منطقهای ایران محسوب میشود.
نگرانی اروپا از دیدار ترامپ و پوتین
همزمان، روزنامه «واشنگتن پست» گزارش داده است که رهبران اتحادیه اروپا از دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، خواستهاند در دیدار پیشروی خود با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، از منافع امنیتی اروپا دفاع کند. این دیدار که قرار است جمعه هفته جاری برگزار شود، با کنار گذاشته شدن اروپا از مذاکرات و حتی ابهام درباره حضور اوکراین همراه شده است.
ترامپ گفته است قصد دارد جدیت پوتین را برای پایان دادن به جنگ چهار ساله اوکراین بیازماید، اما اظهارات او مبنی بر اینکه کییف ممکن است مجبور شود بخشی از مناطق تحت اشغال روسیه را واگذار کند و حتی صحبت از «تبادل اراضی» بدون توضیح روشن درباره امتیازات احتمالی مسکو، موجب نگرانی شدید متحدان اروپایی واشنگتن شده است.
اروپا سهبرابر سریعتر از دوران صلح کارخانه اسلحه میسازد
از سوی دیگر، تحلیل روزنامه «فایننشال تایمز» بر اساس تصاویر ماهوارهای راداری نشان میدهد که اروپا شاهد بزرگترین گسترش صنایع تسلیحاتی خود از زمان جنگ جهانی دوم است. بر اساس این دادهها، بیش از ۷ میلیون متر مربع به زیرساختهای صنعتی دفاعی اروپا اضافه شده است؛ رقمی که سه برابر سرعت گسترش در زمان صلح به شمار میرود.
کارشناسان میگویند این روند نشاندهنده یک تغییر ساختاری بلندمدت در صنایع دفاعی اروپاست؛ تغییری که تولید محدود دوران صلح را به ظرفیت صنعتی متناسب با یک درگیری طولانیمدت تبدیل کرده و قدرت بازدارندگی اروپا در برابر روسیه را افزایش میدهد. به گفته تحلیلگران، این در حالی است که مسکو نیز تواناییهای نظامی خود را با شتابی بیش از غرب گسترش میدهد.
