روزنامه داخلی «اقتصاد پویا» در گزارشی با عنوان «پوشاندن ناکارآمدیها با حذف صفر از پول ملی» تصمیم اخیر مجلس شورای اسلامی رژیم ایران برای حذف چهار صفر از پول ملی را اقدامی نمایشی و بیتأثیر بر وضعیت واقعی اقتصاد و معیشت مردم توصیف کرده است.
روز شنبه ۱۳ مهر، نمایندگان مجلس لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور را تصویب کردند؛ بر اساس این مصوبه، بند «الف» ماده ۵۸ قانون بانک مرکزی تغییر کرده و از این پس «واحد پول جمهوری اسلامی ایران ریال است که برابر با ده هزار ریال فعلی و معادل یکصد قران خواهد بود.»
اما اقتصاد پویا در گزارش تحلیلی خود مینویسد که حذف صفرها هر چند سال یکبار در ایران مطرح میشود و همواره با وعدههای پرطمطراق مبنی بر کنترل تورم و بازگشت اعتماد مردم به ریال همراه است؛ با این حال، واقعیت زندگی روزمره نشان میدهد که کوچکتر شدن اعداد هیچ تأثیری بر قدرت خرید یا رفاه مردم ندارد.
اقدامی تبلیغاتی برای سرپوش گذاشتن بر ناکارآمدیها
در این گزارش آمده است که حذف صفرها از پول ملی بیش از آنکه راهکاری اقتصادی باشد، اقدامی رسانهای برای پنهان کردن ضعف سیاستگذاران و ناکامی دولت در مهار تورم است.
اقتصاد پویا با استناد به گفتوگو با چند شهروند، مینویسد:
یک کارمند بخش خصوصی گفته است: «تورم و گرانی هر روز بیشتر میشود، اما مسئولان میگویند با حذف صفرها همه چیز حل میشود. این وعدهها بیشتر شبیه شوخی است تا راهکار واقعی.»
یک کارگر کارخانه نیز گفته است: «ما حتی با همان ریالهای قدیم هم مشکلات زیادی داشتیم. حذف صفرها هیچ کمکی به ما نمیکند و فقط اعداد را کوچکتر نشان میدهد.»
یک بازنشسته هم در گفتوگو با این روزنامه اظهار کرده است: «اینکه میگویند ریال جدید چاپ میکنیم و تورم را مهار میکنیم، بیشتر شبیه نمایش تبلیغاتی است. من هر روز احساس میکنم قدرت خریدم کمتر میشود.»
و در نهایت، یک فروشنده بازار نیز گفته است: «مردم هیچ تغییری در زندگی خود احساس نمیکنند. چهار صفر کمتر در پول، مشکلی از ما حل نمیکند و فقط سردرگمی بیشتری به وجود میآورد.»
تحلیل کارشناسان؛ تورم با حذف صفر از بین نمیرود
کامران صفری، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در گفتوگو با اقتصاد پویا تأکید کرده است که حذف صفرها صرفاً تغییری ظاهری در اسکناسهاست و هیچ اثر واقعی بر مهار تورم ندارد.
او میگوید: «تا زمانی که رشد نقدینگی، کسری بودجه و سیاستهای پولی ناکارآمد ادامه دارد، ریال کوچک یا بزرگ هیچ تفاوتی در قدرت خرید مردم ایجاد نخواهد کرد.»
به گفته این اقتصاددان، مشکل اصلی اقتصاد ایران در سیاستهای غلط مالی و وابستگی شدید بودجه دولت به چاپ پول است.
او افزود: «تا زمانی که دولت برای جبران کسری بودجه به چاپ پول متوسل شود، حذف صفرها تنها ظاهر ماجرا را تغییر میدهد، نه واقعیت تورم را.»
حذف صفرها؛ تغییر اسمی بدون بهبود واقعی
این روزنامه در پایان گزارش خود مینویسد که حتی با اجرای این طرح، مردم همچنان شاهد افزایش قیمت کالاهای اساسی مانند گوشت، مرغ، لبنیات و نان خواهند بود.
در بخش دیگری از گزارش آمده است: «قدرت خرید مردم کاهش مییابد، زیرا حذف صفرها هیچ تغییری در درآمد واقعی خانوارها ایجاد نمیکند. تا زمانی که پول پرقدرت وارد اقتصاد میشود و ساختار تولید دچار رکود است، تورم ادامه خواهد داشت.»
اقتصاد پویا در جمعبندی خود تأکید کرده است که «کوچک کردن اعداد پولی، واقعیت بزرگ بحران اقتصادی را پنهان نمیکند» و حذف چهار صفر از پول ملی تنها میتواند برای مدتی کوتاه، ناکارآمدیهای مزمن نظام اقتصادی و مدیریتی کشور را از دید افکار عمومی پنهان کند.
