بازگشت تحریمهای شورای امنیت، نظام جمهوری اسلامی را وارد مرحلهای از فرسایش ساختاری کرده است. فواد بریتان، عضو شورای مدیریتی حزب حیات آزاد کوردستان (پژاک)، در گفتوگو با خبرگزاری «فرات نیوز» تأکید میکند که در صورت بروز خلأ قدرت در ایران، جامعه باید آماده شکلدهی به نظمی دموکراتیک از پایین باشد. او میگوید پژاک و نیروهای متعهد به اراده مردم برای همه سناریوهای احتمالی آمادهاند.
بازگشت تحریمها؛ آغاز مرحله فرسایش ساختاری رژیم ایران
فواد بریتان در تحلیل خود از بازگشت تحریمهای سازمان ملل با فعال شدن «مکانیسم ماشه» میگوید این مسئله نباید صرفاً اقتصادی یا دیپلماتیک تلقی شود، بلکه باید آن را نقطه عطفی در روند فرسایش ساختاری جمهوری اسلامی دانست.
او تأکید میکند: «رژیم ایران وارد مرحلهای شده که انزوای بینالمللیاش از یک روند تدریجی به وضعیتی دائمی تبدیل شده است. نه توان توافق با غرب را دارد و نه حمایت مؤثری از چین و روسیه دریافت میکند.»
به گفته بریتان، اکنون اکثر دولتهای جهان، از اتحادیه اروپا تا مسکو و پکن، در موقعیتی هستند که ناگزیر به اجرای این تحریمها هستند؛ شرایطی که از نظر او «بدترین وضعیت ممکن در نظام بینالملل» برای یک دولت محسوب میشود.
وی با اشاره به ابعاد حقوقی ماجرا میافزاید: «بازگشت تحریمها به معنای نزدیک شدن جمهوری اسلامی به فصل هفتم منشور سازمان ملل است؛ مرحلهای که یک دولت به عنوان تهدیدی برای صلح جهانی شناخته میشود. در صورت ادامه این روند، سناریوهای مشابه عراق یا لیبی دور از انتظار نخواهد بود.»
تحریمها، نفت و شوک اقتصادی: سونامی در راه است
عضو مجلس پژاک معتقد است حتی در خوشبینانهترین حالت، تحریمها ضربهای ساختاری به نظام اقتصادی ایران وارد خواهند کرد.
او میگوید: «صادرات نفت ایران که اکنون حدود یک و نیم میلیون بشکه در روز است، عمدتاً به چین میرود. اما با فعال شدن تحریمها، این رقم ممکن است به ۷۰۰ هزار یا حتی ۵۰۰ هزار بشکه کاهش یابد. این فقط یک رقم اقتصادی نیست، بلکه یک شوک سیستمی است که تمام ارکان جامعه از اقتصاد تا سیاست و امنیت را در خواهد نوردید.»
به گفته بریتان، با کاهش منابع مالی، دولت ایران عملاً از حالت اجرایی خارج شده و به نهادی صرفاً برای بقا تبدیل خواهد شد. او هشدار میدهد که در چنین وضعیتی، «فرآیند تصمیمگیری بیش از پیش امنیتی میشود و ساختار سیاسی به نقطه شکنندگی کامل نزدیک خواهد شد.»
ایران در معرض «ابر بحران ساختاری»
بریتان همزمانی بحرانهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و زیستمحیطی در ایران را «لحظهای سرنوشتساز» توصیف میکند: «ما با رژیمی مواجهیم که نه تنها در عرصه خارجی شکست خورده، بلکه از درون نیز فرسوده و ازهمگسیخته است. فساد، تبعیض، شکاف طبقاتی، بحران زیستمحیطی و اعتراضات چندلایه، جامعه را در آستانه انفجار قرار داده است.»
او میافزاید: «افزایش اعدامها و سرکوب شدیدتر در ماههای اخیر، نشانه قدرت نیست، بلکه علامت بحران قدرت است. نظام برای پنهان کردن شکستهایش به نمایش خشونت متوسل شده، اما این خود نشانه ضعف است.»
در نگاه بریتان، جمهوری اسلامی هنوز توان سرکوب دارد، اما این قدرت «فرسوده و کماثر» شده است. به گفته او، ساختار این نظام اساساً برای سرکوب داخلی طراحی شده، نه برای مقابله با بحرانهای خارجی.
توهم سقوط خودبهخود؛ خطری برای آینده ایران
عضو مجلس پژاک با انتقاد از سیاست «انتظار برای سقوط»، میگوید: «بخشهایی از جامعه و نیروهای سیاسی در حالت تعلیق بهسر میبرند و منتظر مداخله خارجی هستند. اما هیچ مداخلهای نمیتواند جایگزین اراده مردم شود. گذار اجتماعی ناآماده، بهجای آزادی، به هرج و مرج یا بازتولید استبداد منجر خواهد شد.»
او هشدار میدهد که اگر نیروهای اجتماعی از هماکنون سازمان نیابند و آماده پر کردن خلأ قدرت نباشند، میدان به دست نیروهای ارتجاعی خواهد افتاد.
بریتان تأکید میکند: «تجربه نشان داده است که فروپاشی یک نظام لزوماً به دموکراسی نمیانجامد. نیروهای اجتماعی باید از پیش آماده باشند تا خلأ قدرت را با اراده جمعی پر کنند.»
بازیگران خارجی و خطر رقابت بر سر خلأ قدرت
در بخش دیگری از گفتوگو، فواد بریتان یادآور میشود که فروپاشی احتمالی جمهوری اسلامی در خلأ بینالمللی رخ نخواهد داد.
او میگوید: «ترکیه، اسرائیل، عربستان سعودی، قطر، امارات، آمریکا، چین و روسیه هر کدام پروژه خاص خود را برای آینده ایران دارند. بنابراین استراتژی داخلی باید بتواند مداخله مخرب خارجی را خنثی کند و در عین حال از توازن قوا بهره ببرد.»
