گزارش اختصاصی آرینتیوی بر اساس تحلیلی از فارنافرز و فارنپالیسی
در حالی که بیش از سه سال از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین گذشته، همچنان مسیر روشنی برای پایان جنگ دیده نمیشود. اما در میان تحلیلها و گمانهزنیهای بینالمللی، برخی کارشناسان همچنان باور دارند که شانس پیروزی برای اوکراین وجود دارد—بهویژه اگر سیاستهای غرب دچار چرخش و تحولی قاطعانه شود.
«مایکل کارپنتر»، عضو برجسته شورای آتلانتیک و مشاور ویژه رئیسجمهور بایدن در شورای امنیت ملی، در تحلیلی در نشریه فارنافرز نوشته است که پایان جنگ اوکراین میتواند سناریوهای متعددی داشته باشد، اما هنوز هم این امکان وجود دارد که نتیجه نهایی به نفع اوکراین رقم بخورد.
او تأکید میکند که تردید و دوگانگی غربیها در حمایت از اوکراین، یکی از دلایل اصلی تداوم این جنگ بوده است. با این حال، کارپنتر معتقد است که «اگر غرب به جای اقدامات نیمبند، تصمیمی قاطع اتخاذ کند، هنوز هم میتوان نقطه پایان را به نفع کییف رقم زد».
وعدههای شکستخورده ترامپ
روی کار آمدن دوباره دونالد ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵، در آغاز برای بسیاری از ناظران سیاسی در واشنگتن و اروپا امیدی برای پایان سریع جنگ ایجاد کرد. ترامپ در کارزار انتخاباتی خود بارها وعده داده بود که میتواند تنها در ۲۴ ساعت به درگیری پایان دهد. همین لحن قاطع باعث شد برخی نهادهای اقتصادی مانند بانک «جیپی مورگان چیس» نیز پیشبینی کنند که جنگ نهایتاً تا تابستان سال جاری (۲۰۲۵) پایان خواهد یافت.
اما اکنون که از آن وعدهها عبور کردهایم و به میانه تابستان رسیدهایم، نهتنها صلحی حاصل نشده، بلکه جنگ در بسیاری از مناطق شرق و جنوب اوکراین شدت گرفته است. به گفته دمیترو کولبا، وزیر خارجه سابق اوکراین، گذشت هفتهها بدون دستاورد دیپلماتیک تنها یک چیز را نشان میدهد: «راهحلهای فوری از جنس ترامپ توهمی بیش نیستند.»
تغییر موضع چشمگیر ترامپ
در همین زمینه، «مایکل مکفال»، سفیر پیشین آمریکا در روسیه، در گفتوگو با نشریه فارنپالیسی به بررسی تحولات در سیاستهای ترامپ درباره اوکراین پرداخته است. به گفته مکفال، تغییر لحن و مواضع رئیسجمهور آمریکا در این مدت بسیار چشمگیر و حتی بیسابقه بوده است.
ترامپ که ابتدا وعده پایان سریع جنگ را داده بود، اکنون آشکارا از ولادیمیر پوتین انتقاد میکند و از «ناامیدی» نسبت به عمل نکردن روسیه به تعهداتش سخن میگوید. او حتی تهدید کرده که تحریمهایی شدیدتر نه فقط علیه روسیه بلکه علیه شرکای تجاری آن نیز وضع خواهد کرد.
این تغییر جهت در سیاست ترامپ، آن هم در زمانی کوتاه، پرسشهای زیادی را در میان تحلیلگران ایجاد کرده است. آیا این تغییر موضع تداوم خواهد داشت؟ و اگر بله، آیا میتواند راه را برای مصالحه یا پیروزی در میدان باز کند؟
دیپلماسیِ بینتیجه
در کنار همه این تحولات، مسیر دیپلماسی نیز همچنان بنبستگونه است. آخرین دور از مذاکرات مستقیم میان اوکراین و روسیه که در استانبول برگزار شد، در کمتر از یک ساعت پایان یافت—بدون آنکه پیشرفتی حاصل شود. این بنبست دیپلماتیک به خوبی نشان میدهد که اتکا به مذاکرات سنتی، بدون فشار واقعی و تصمیمهای قاطع بینالمللی، راه به جایی نمیبرد.
در نهایت، اگرچه غرب و ایالات متحده فرصتهای زیادی را در حمایت قاطع از اوکراین از دست دادهاند، اما همانطور که مایکل کارپنتر هشدار داده، هنوز هم میتوان سرنوشت جنگ را تغییر داد—البته به شرط آنکه رویکردها از تردید و تعلل، به تصمیم و اقدام تغییر یابد.
