در گفتوگویی تازه با برنامه «روایت جنگ» که روز یکشنبه ۵ مرداد منتشر شد، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، برای نخستینبار جزئیاتی از جلسه شورای عالی امنیت ملی رژیم ایران پس از ترور اسماعیل هنیه، روند تصمیمگیری درباره عملیات «وعده صادق ۲» و ماجرای پذیرش آتشبس پیشنهادی دونالد ترامپ پس از جنگ دوازدهروزه را افشا کرد.
عراقچی در این گفتگو همچنین به اختلافنظر میان نظامیان و سیاسیون درباره زمان اجرای عملیات، سوءتفاهم در آغاز آتشبس و نقش خود در مذاکره “غیرمستقیم” با ایالات متحده اشاره کرده است.
اجماع بر پاسخ، اختلاف بر زمان حمله
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به جلسه شورای عالی امنیت ملی که بعدازظهر روز ترور اسماعیل هنیه در تهران و با حضور علی خامنهای و سایر اعضای شورا برگزار شده بود، گفت: میان نظامیان و سیاسیون درباره اصل پاسخگویی به این اقدام اسرائیل توافق وجود داشت، اما اختلافنظر بر سر زمان و شیوه این پاسخگویی بود. این عملیات که در رسانههای داخلی با عنوان «وعده صادق ۲» شناخته میشود، نیازمند هماهنگیهای دفاعی بیشتر بود.
اسماعیل هنیه، رهبر حماس، روز دهم مرداد ۱۴۰۳ و در جریان سفر به تهران برای شرکت در مراسم تحلیف رئیسجمهور جدید ایران، مسعود پزشکیان، در محل اقامت خود هدف حمله هوایی اسرائیل قرار گرفت و کشته شد.
به گفته عراقچی، نظامیان در جلسه شورای عالی امنیت ملی تأکید داشتند که حمله تلافیجویانه زمانی باید انجام شود که امکان دفاع مؤثر در برابر واکنش احتمالی اسرائیل وجود داشته باشد.
از کشتهشدن نصرالله تا اجرای «وعده صادق ۲»
در ادامه تنشها، حملات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی افزایش یافت. یکی از نقاط عطف در این روند، حمله به مرکز فرماندهی حزبالله در بیروت بود که به کشتهشدن سیدحسن نصرالله، دبیرکل گروه حزبالله لبنان و عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه پاسداران رژیم ایران انجامید. بهدنبال این واقعه، جمهوری اسلامی در مهرماه ۱۴۰۳ عملیات موشکی گستردهای را تحت عنوان «وعده صادق ۲» علیه اسرائیل اجرا کرد. عراقچی تأکید کرد که بعد از این عملیات، آمادگیهای لازم برای دفاع در برابر پاسخ احتمالی فراهم شده بود.
روایت عراقچی از پذیرش آتشبس اعلامی ترامپ
در بخش دیگری از این گفتگو که به تهیهکنندگی جواد موگویی ساخته شده، عراقچی به مسئله پذیرش آتشبس از سوی جمهوری اسلامی پرداخت. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بامداد سهشنبه ۲۴ ژوئن (سوم تیر) اعلام کرد که ایران و اسرائیل با یک آتشبس موافقت کردهاند. این آتشبس قرار بود به «پایان رسمی» جنگ میان دو کشور منجر شود.
عراقچی در پاسخ به انتقاداتی که او را به تحمیل آتشبس بر کشور متهم کردهاند، گفت: «بدیهی است که تصمیم در جای دیگری گرفته شده بود.» او تصریح کرد که پیشتر در شورای عالی امنیت ملی تصویب شده بود اگر “دشمن” بدون پیششرط درخواست آتشبس دهد، ایران آن را بپذیرد. به گفته او، این مصوبه نیز مانند سایر تصمیمات شورای عالی امنیت ملی به تأیید رهبر جمهوری اسلامی رسیده بود.
سردرگمی در ساعت آتشبس
عراقچی در ادامه گفت: ساعت ۱ بامداد تماسی دریافت کرده که اسرائیل اگر تا ساعت ۴ صبح پاسخی دریافت نکند، عملیات خود را متوقف خواهد کرد. او با وجود این تماس، تا ساعت ۳ بامداد با افراد مختلف موضوع را بررسی کرده و نهایتاً پیام پذیرش آتشبس را در پلتفرم ایکس (توییتر سابق) منتشر کرده است.
اما حملات موشکی ایران پس از ساعت ۴ صبح نیز ادامه یافت. عراقچی دلیل این مسئله را “سوءتفاهم” در تعیین ساعت آتشبس عنوان کرد و گفت: «دوستان فکر کرده بودند ساعت ۴ صبح به وقت گرینویچ است، نه تهران. برای همین تا ساعت ۷:۳۰ هم ادامه دادند.» در پی این اتفاق، تلآویو ایران را به نقض آتشبس متهم کرد و تهدید به پاسخ داد.
پیام به نماینده ترامپ و واکنش کاخ سفید
وزیر امور خارجه رژیم ایران در ادامه گفتوگو اعلام کرد که پس از ادعای اسرائیل مبنی بر نقض آتشبس، به استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، پیامی فرستاده و نوشته: «اینجا لبنان نیست که به هر بهانهای آتشبس را نقض کنید.» به گفته او، پس از این پیام، دونالد ترامپ در پلتفرم «تروث سوشال» خطاب به نتانیاهو نوشت: «خلبانانت را برگردان.»
عراقچی در این مصاحبه تأیید کرد که پیش از آغاز جنگ میان تهران و واشینگتن، در پنج دور مذاکره غیرمستقیم با استیو ویتکاف مشارکت داشته و ارتباطات مستقیمی میان آنها وجود داشته است.
مذاکره با آمریکا، حتی بعد از جنگ
در بخش پایانی این گفتوگو، عراقچی در پاسخ به این پرسش که چرا مذاکرات هستهای با آمریکا همچنان ادامه دارد، گفت: «ما پیروز این جنگ بودیم و توانستیم زور خودمان را به دنیا نشان دهیم؛ برای چه مذاکره نکنیم؟» او افزود: «اینطور نیست که بگوییم چون با ما جنگیدهاند، هرگز مذاکره نمیکنیم. اگر لازم باشد حقمان را بگیریم، با هر کسی لازم باشد مذاکره میکنیم.»
